محل تبلیغات شما

نگاهي به پديده نهي از منکر بر اساس ارزش‌هاي مدرن و يک پرسش


 


 در کليپ‌هايي که گاه و بيگاه از ماجراي حجاب و برخورد برخي از روحانيون و مذهبي‌ها با خانم‌هاي بدحجاب و بي‌حجاب مي‌بينم يک رخداد تازه جلب توجه مي‌کند. مؤمنان و ديندران به زنهايي که مرتکب يک عمل خلاف شرع شده‌اند، از باب نهي از منکر مي‌گويند که رعايت نکردن حجاب، خلاف قانون است و شما قانون را زير پا گذاشته‌ايد. يا در استدلال‌ها به نفع حجاب مي‌گويند که بي‌حجابي نافيِ حقوق ديگران و به خصوص مرداني است که ممکن است در اين وضعيت به گناه بيافتند.


اين شيوه استدلال نمونه ديگري هم دارد که در ماه رمضان خود را نشان مي‌دهد. به اين صورت که مؤمنان و رعايت کنندگان شريعت براي ممنوعيت خوردن و آشاميدن در ملاء عام، بر وم احترام روزه‌داران و رعايت حقوق ايشان تأکيد مي‌کنند.


 در هر دو مثال ناهيان از منکر، بر حرمت و حليت شرعي تکيه ندارند،  و کسي نمي‌گويد اين کارها از نظر شرعي حرام و منکر است و بايد با آن مبارزه کرد. در واقع گرانيگاه گفت‌و‌گوها نه دين، شرع، حکم الهي و ارزش‌هاي مذهبي، که حقوق مردم، قانون، آزادي و امثال آن است که مفاهيمي بر آمده از بطن مدرنيته و بلکه جزو اصلي‌ترين ارزش‌هاي دنياي مدرن هستند.


مي‌دانيم که بر اساس آنچه فقيهان در کتاب‌هاي فقهي خود گفته‌اند، نهي از منکر شرايطي دارد و يکي از شرايط وجوب نهي از منکر آن است که، فعل مورد نهي، منکر قطعي باشد. و اگر کسي احتمال بدهد که مرتکب فعل منکر، حکم مسئله را نمي‌داند يا احتمال بدهد که او مطابق فتواي مجتهد ديگري عمل مي‌کند ديگر عنوان نهي از منکر صدق نخواهد کرد. پرسش آن است که آيا عدم رعايت قوانين جمهوري اسلامي جزو منکرات قطعي است؟ با مراجعه به آرا? فقيهان شيعه مي‌توان فتاوايي را يافت که رعايت همه قوانين را واجب نمي‌دانند و طبعا عدم رعايت برخي قوانين نيز حرام شرعي نخواهد بود. بر اين اساس چگونه مي‌توان کسي را به علت عدم رعايت قوانين حکومتي نهي از منکر کرد؟


هم‌چنين در منابع ديني، رعايت حقوق روزه‌داران جزو واجبات قطعي نيست که نقض آن حرام قطعي باشد. چنان که در يک خانه و خانواده ممکن است کسي روزه‌دار باشد و فرد ديگري به دليل بيماري يا مسافر بودن روزه نباشد و مشغول خوردن و آشاميدن شود. فقيهان چنين عملي را حرام نمي‌دانند. و کسي نمي‌گويد که مسافر يا مريض بايد حق روزه‌داران را رعايت کند و خوردن و آشاميدن او در برابر روزه‌داران حرام است.


در واقع تکيه بر مفاهيمي مثل قانون و حقوق متقابل افراد، امر به معروف و نهي از منکر را بلاموضوع مي‌کند. کساني که به اين استدلال‌ها تمسک مي‌کنند در گام اول خود را خلع سلاح مي‌کنند. زيرا از نظر شرعي نمي‌توان منکر بودن اين عناوين را ثابت کرد. و اگر منکر بودن ثابت نشود، نهي از منکر نه تنها واجب نيست و بلکه در برخي موارد ممکن است جايز هم نباشد.


طرفه آن‌که در نقطه مقابل هم عده‌اي درآمده‌اند که چرا روزه گرفتن بايد مانع حقوق و آزادي روزه‌نگيران باشد؟ و چرا اغذيه‌ُفروشي‌ها بسته است؟ آيا فقط روزه‌داران حق دارند و روزه‌نگيران حق و احترامي ندارند؟ درباره قانون حجاب هم مشکل ديگري وجود دارد که از اساس حد و مرز حجاب در قانون مشخص نيست. و حتي نيروهاي انتظامي و مأموران امنيت اخلاقي و اجتماعي هم با همه کساني که فاقد حجاب شرعيِ واجب هستند برخورد نمي‌کنند. بلکه فقط با برخي از مصاديق آن مبارزه مي‌کنند. در حاليکه از نظر شرعي آشکار کردن هر مقداري از موهاي سر حرام است. و تنها قسمت‌هايي که پوشاندن آن واجب نيست، وجه و کفين( گردي صورت و دست‌ها از مچ به پايين) است.


تا اينجاي کار به نظر مي‌رسد، غير ملتزمان به شريعت بازي را برده‌اند. گويا طرف مذهبي به هر دليلي، مباني و ارزش‌هاي طرف غيرمذهبي را پذيرفته است و در زمين بازي طرف مقابل بازي مي‌کند. مذهبي پذيرفته است که يک نفر حق دارد که حجاب و روزه را قبول نداشته باشد و اين به خودش مربوط است (چيزي که در فقه شيعه در حد ارتداد است). آنچه مهم است رعايت قانون و پاس‌داشت حقوق مذهبي‌ها است.


آنچه رخ داده است پايين آمدن از موضع شرع به موضع عرف، فروکاهش دين و احکام شرعي به قوانين عرفي و غلبه هژمونيک ارزش‌هاي مدرن بر ذهن و زبان اهل مذهب است. و بسي بعيد مي‌نمايد که ادامه اين وضعيت به نفع دين و ديندران باشد.


از سوي ديگر اين پرسش هم‌چنان گشوده است که در جامعه‌اي چنين متکثر، آيا بايد رفتارهاي ديني را با ميزان ارزش‌هاي همگاني که هر روز مدرن‌تر و فردگراتر مي‌شود تنظيم کرد؟ يا برعکس بايد همگان را با نهي از منکر و امر به معروف به زير چتر رفتار ديني آورد؟ وقتي دفاع از يک رفتار ديني با تأکيد بر ديني بودنش، بُرش ندارد چه بايد کرد؟ شايد لازم باشد فقه‌پژوهاني که دغدغه جاري کردن احکام اجتماعي اسلام را دارند، باب امر به معروف و نهي از منکر در کتاب‌هاي فقهي را از اين منظر نيز بازخواني کنند!


لينک  مطلب در سايت مباحثات


 

نيم دانگ از حکومت پيونگ يانگ

بچه مهندس تراز انقلاب اسلامي!

ما حق داريم بدانيم يا پيشنهاد يک قانون

منکر ,رعايت ,نهي ,حقوق ,شرعي ,حجاب ,نهي از ,از منکر ,است که ,است و ,که در

مشخصات

تبلیغات

محل تبلیغات شما

آخرین ارسال ها

محل تبلیغات شما محل تبلیغات شما

برترین جستجو ها

آخرین جستجو ها

تبلیغات متنی
Alyssa تکنولوژي روز دنيا Jennifer ostadbank Facel Vega Car Club damacgroup Social Merdia marketing Maria علوم سياسي Kristin